Tweede woning in Spanje: twee aangiften, twee landen, één huis

Een tweede woning in Spanje levert twee aangiften op in twee landen, en de meeste eigenaren doen er jarenlang maar één. Meestal de Nederlandse, want die komt vanzelf op u af.

De Spaanse komt niet vanzelf. Er valt geen aanslag op de mat, er komt geen brief, en als u niets doet gebeurt er aanvankelijk: niets.

Tot de verkoop. Dan valt het in één keer op, en dan is het duur.

De Spaanse kant

Wie een woning in Spanje bezit en daar niet fiscaal inwoner is, valt onder de IRNR, de inkomstenbelasting voor niet-ingezetenen, aangegeven op het formulier Modelo 210. De instantie is de landelijke Agencia Tributaria. Anders dan bij de overdrachtsbelasting dus niet de regio.

Er zijn twee gevallen, en het eerste verrast bijna iedereen.

De woning staat u zelf ter beschikking

Ook een woning die niets opbrengt, levert een aangifteplicht op. Spanje veronderstelt voor een woning die u ter beschikking staat een fictief gebruiksvoordeel, afgeleid van de kadastrale waarde, en belast dat. Of u er twee weken was of helemaal niet, doet niet ter zake.

Dit is het punt waarop Nederlandse eigenaren zeggen dat zij er nooit van gehoord hebben. Het is er niettemin, en al lang.

U verhuurt

Verhuuropbrengsten, permanent of toeristisch, kennen een eigen aangifte met eigen termijnen. Sinds 2024 worden de huuropbrengsten van een jaar gebundeld aan het begin van het volgende jaar aangegeven; daarvóór gold een kwartaalritme, en daarom spreken oudere teksten nieuwere tegen. Wie deels verhuurt en deels zelf gebruikt, doet beide.

Eén verschil dat geld kost: voor de vraag of u kosten mag aftrekken van de Spaanse huuropbrengst, onderscheidt het Spaanse recht inwoners van de EU en de EER van inwoners van derde landen. Als inwoner van Nederland of België staat u aan de gunstige kant van die lijn. Leest u ergens een algemene uitspraak over ‘niet-ingezetenen’, ga dan eerst na aan welke kant van die lijn de schrijver stond. Voor een Brit of Zwitser luidt het antwoord anders.

De Nederlandse kant: box 3

Voor Nederlandse fiscaal inwoners hoort een woning in het buitenland in de aangifte thuis. Zij is geen eigen woning in de zin van box 1. Daar valt alleen de woning waarin u hoofdzakelijk verblijft, dus komt zij in box 3 terecht, bij het vermogen.

Twee dingen zijn hier belangrijker dan een getal:

U geeft haar op, ook al belast Spanje haar al. Om te voorkomen dat u tweemaal betaalt, bestaat het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje, dat voor inkomsten uit onroerende zaken een eigen regel kent. In de aangifte loopt dat via de aftrek ter voorkoming van dubbele belasting. U moet de woning dus aangeven om de voorkoming te krijgen. Niet aangeven levert geen voordeel op, alleen risico.

Box 3 is in beweging. Het Nederlandse stelsel voor het belasten van vermogen is de afgelopen jaren ingrijpend ter discussie komen te staan en wordt herzien. Daarom staat op deze pagina geen enkel percentage, geen forfait en geen vrijstelling: elk getal dat wij hier zouden opschrijven, is binnen afzienbare tijd verkeerd. Wat op enig moment geldt, staat bij de Belastingdienst.

Wat wel constant blijft, is de structuur: de woning telt mee aan de Nederlandse kant, de dubbele heffing wordt via het verdrag voorkomen, en een schuld die aan de woning hangt speelt in die rekensom een rol. Hoe dat voor u uitpakt, is werk voor uw eigen adviseur.

Wat er gebeurt als u de Spaanse aangifte jaren oversloeg

Op korte termijn niets. Op langere termijn drie dingen:

Bij de verkoop valt het op. Verkoopt een niet-ingezetene, dan houdt de koper wettelijk 3 % van de koopsom in en draagt die rechtstreeks af aan de Spaanse fiscus, als voorheffing op de winstbelasting van de verkoper. Ligt de werkelijke belasting lager, dan wordt het verschil terugbetaald, maar die teruggaaf veronderstelt dat uw Spaanse dossier op orde is. Precies daar worden de ontbrekende jaren zichtbaar.

Naheffing met verhogingen. Wie uit zichzelf alsnog aangeeft, komt er in de regel duidelijk beter vanaf dan wie erop wordt gewezen.

De nalatenschap. Ook daar wordt het dossier bekeken, en de erfgenamen staan ermee terwijl de termijn voor de erfbelasting loopt.

De jaarlijkse bedragen zijn bij eigen gebruik meestal overzichtelijk. Tien jaar inhalen is dat niet.

Wat u praktisch nodig heeft

• NIE-nummer — per eigenaar één
• Kadastrale referentie en kadastrale waarde, af te lezen van het IBI-aanslagbiljet
• De eigendomsverhouding: elke mede-eigenaar geeft zijn eigen aandeel aan. Een echtpaar doet twee aangiften, geen gezamenlijke
• Bij verhuur: opbrengsten en bewijsstukken van aftrekbare kosten

De meeste eigenaren laten dit door een gestor ter plaatse doen. Het honorarium daarvoor is laag vergeleken met wat inhalen later kost.

Hoe de grondslag wordt opgebouwd

De discussie gaat bijna altijd over het tarief, en het tarief is zelden het probleem. De grondslag wel.

De kadastrale waarde is het vertrekpunt voor zowel de IBI als het fictieve gebruiksvoordeel. Zij staat op de IBI-aanslag, samen met de kadastrale referentie, en die twee gegevens heeft u bij vrijwel elke berekening nodig.

De kadastrale waarde is niet de marktwaarde. Zij wordt bestuurlijk vastgesteld en verandert bij een herziening van het gemeentelijke register. Een herziening kan uw aanslag verhogen zonder dat de gemeente het tarief heeft aangepast, en dat is een van de vaakst voorkomende redenen dat een aanslag opeens anders uitvalt.

Het aandeel telt per eigenaar. Een echtpaar met ieder de helft doet ieder aangifte over de eigen helft. Dat is geen formaliteit: het bepaalt zowel de bedragen als welke formulieren moeten worden ingediend.

Het aantal dagen telt bij eigendomsovergang. Wordt de woning in de loop van het jaar gekocht of verkocht, dan wordt de verplichting naar bezitsduur verdeeld. Precies dat detail wordt in het aankoop- en verkoopjaar het vaakst vergeten.

Het jaar waarin de woning van eigenaar wisselt

Dat jaar is het jaar waarin de meeste fouten ontstaan, aan beide kanten.

De verkoper doet aangifte over zijn bezitsperiode en krijgt daarnaast te maken met de 3 %-inhouding, de winstbelasting en de gemeentelijke plusvalía.

De koper neemt het over vanaf de levering en moet ervoor zorgen dat IBI, afvalstoffenheffing en het watercontract worden overgezet. Een onbetaalde IBI volgt in de praktijk de woning, dus een openstaande gemeentelijke heffing uit de tijd van de verkoper kan het probleem van de koper worden. Daarom hoort een recent betaalbewijs van de IBI bij de stukken op de dag van levering.

De verklaring van de vereniging van eigenaren over de betalingsstand hoort om dezelfde reden in diezelfde stapel.

Automatische incasso’s gaan niet vanzelf mee over. Stroom, water en afval moeten worden overgezet, en wie dat vergeet merkt het aan een afsluitbericht.

Het klinkt administratief en dat is het ook. Maar juist deze stapel bepaalt of het eerste jaar in de nieuwe woning rustig verloopt.

Veelgestelde vragen

Moet ik belasting betalen als mijn woning in Spanje leegstaat?

Ja, en dat verrast de meesten. Spanje veronderstelt voor een woning die u ter beschikking staat een fictief gebruiksvoordeel, afgeleid van de kadastrale waarde, en belast dat. Of u er geweest bent, maakt niet uit.

Wat is het Modelo 210?

Het formulier waarmee de Spaanse belasting voor niet-ingezetenen (IRNR) wordt aangegeven. Zowel voor de woning die u zelf gebruikt als voor verhuuropbrengsten. De instantie is de landelijke Agencia Tributaria, niet de regio.

Valt mijn woning in Spanje in box 3?

Voor Nederlandse fiscaal inwoners in beginsel wel: zij is geen eigen woning in de zin van box 1, dus komt zij bij het vermogen in box 3 terecht. Geef haar op, ook al belast Spanje haar al. De aftrek ter voorkoming van dubbele belasting loopt juist via die aangifte.

Betaal ik dan twee keer belasting over dezelfde woning?

Niet in de zin dat u het volle bedrag tweemaal betaalt, maar u doet wel twee aangiften. Het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje kent voor inkomsten uit onroerende zaken een eigen regel, en in de Nederlandse aangifte wordt de dubbele heffing via de voorkomingsaftrek weggenomen.

Waarom staan er geen percentages op deze pagina?

Omdat ze in beide landen bewegen. Het Nederlandse stelsel voor het belasten van vermogen wordt herzien, en de Spaanse tarieven voor niet-ingezetenen hangen af van uw woonstaat. Een getal dat hier stilletjes veroudert, is schadelijker dan geen getal. Wat geldt, staat bij de Belastingdienst en de Agencia Tributaria.

Wat is de 3 %-inhouding bij verkoop?

Verkoopt een niet-ingezetene Spaans vastgoed, dan moet de koper 3 % van de prijs inhouden en afdragen aan de Spaanse fiscus, als voorheffing op de winstbelasting van de verkoper. Geen heffing maar een voorschot, en de teruggaaf van een overschot vereist dat uw Spaanse aangiften op orde zijn.

Moeten mijn partner en ik allebei aangifte doen in Spanje?

Ja, als u beiden als eigenaar staat ingeschreven. Elke mede-eigenaar geeft zijn eigen aandeel aan; een gezamenlijke aangifte bestaat hier niet.

Mag ik kosten aftrekken van de huuropbrengst?

Als inwoner van Nederland of België staat u aan de gunstige kant: het Spaanse recht onderscheidt inwoners van de EU en de EER van inwoners van derde landen. Ga bij een algemene uitspraak over ‘niet-ingezetenen’ dus altijd na op welke groep zij ziet. Voor een Brit of Zwitser luidt het antwoord anders.

Wat als ik dit jarenlang niet heb gedaan?

Laat het door een gestor of belastingadviseur in Spanje beoordelen en geef uit uzelf alsnog aan. Dat komt in de regel duidelijk gunstiger uit dan wachten tot het bij een verkoop of nalatenschap boven tafel komt, en op die twee momenten komt het gegarandeerd boven tafel.

Waarop is de Spaanse aanslag gebaseerd?

Op de kadastrale waarde, die op de IBI-aanslag staat samen met de kadastrale referentie. De kadastrale waarde is niet de marktwaarde maar wordt bestuurlijk vastgesteld, en een herziening van het gemeentelijke register kan uw aanslag verhogen zonder tariefswijziging.

Wat geldt in het jaar dat de woning van eigenaar wisselt?

De verplichting wordt naar bezitsduur verdeeld. De verkoper doet aangifte over zijn periode en krijgt te maken met de 3 %-inhouding, de winstbelasting en de plusvalía. De koper neemt het over vanaf de levering. Dit wordt in aankoop- en verkoopjaar het vaakst vergeten.

Kan ik de onbetaalde IBI van de verkoper erven?

Een onbetaalde IBI volgt in de praktijk de woning, dus een openstaande heffing uit de tijd van de verkoper kan uw probleem worden. Daarom hoort een recent betaalbewijs van de IBI, met de verklaring van de vereniging over de betalingsstand, bij de stukken op de dag van levering.